Menu
Wandelen langs de Atlantikwall – Gids

Wandelen langs de Atlantikwall – Gids

Ontdek bunkers, loopgraven, tankmuren en ondergrondse gangen
Ontdek tijdens tien gevarieerde rondwandelingen langs de kust van Katwijk tot op Goeree bunkers, loopgraven, tankmuren en ondergrondse gangen van de verdedigingslinie Atlantikwall. De routes staan in de nieuwe gids Wandelen langs de Atlantikwall in Zuid Holland. De Duitsers bouwden de linie tijdens de Tweede Wereldoorlog om een invasie van geallieerden aan de westzijde van hun ‘Derde Rijk’ te voorkomen. De 5000 km lange Atlantikwall liep van Noorwegen tot aan de grens van Frankrijk met Spanje. Een megalomaan militair project met honderden bunkers, duizenden mijnen en kilometers prikkeldraad. Tegenwoordig worden de onder- en bovengrondse resten van de Atlantikwall als historisch erfgoed beschouwd.

Het idee voor de gids is van cultuurhistoricus Peter Sikma en ruimtelijk ontwerpster Merel van der Linden, zij ontmoetten elkaar aan de Erfgoedtafel Zuid-Holland. Stichting Militair Erfgoed (SME), die de aandacht voor militair erfgoed vasthouden, was enthousiast over de Atlantikwall wandelgids en heeft de gids mede mogelijk gemaakt. De routes zijn geschreven door drie experts en komen extra tot leven door persoonlijke verhalen, achtergronden en historisch beeldmateriaal gecombineerd met foto’s van nu.

Grote variatie
De rondwandelingen zijn ieder gemiddeld 8 km lang. Een aantal loopt door prachtige natuurgebieden zoals het Hollands Duin bij Wassenaar. Andere routes voeren langs verdedigingswerken in meer stedelijke gebieden. Sommige bunkers, waarvan een aantal is ingericht als musea, zijn open voor bezoek. Het landschap is niet altijd wat het lijkt. Heuvels blijken onder het zand gewerkte verdedigingswerken te zijn. Flauwe, zigzaggende sporen zijn resten van loopgraven. Tijdens het wandelen worden ook de veranderingen in het landschap en de steden duidelijk. Met de aanleg van de Maasvlakte schoof niet alleen de kustlijn op. Door de containeroverslagbedrijven en chemische industrieën die zich hier vestigden, verdween ook het weidse uitzicht over zee. Plaatsen zoals Katwijk kregen een nieuw aanzien doordat de bebouwing werd gesloopt om plaats te maken voor stellingen.

Over de auteurs
Militair-historisch onderzoeker Jeroen Rijpsma houdt zich sinds zijn jeugd bezig met de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Hij is kenner van de Atlantikwall en de Duitse bezetting op de Wadden en de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden. Archeoloog Nick Warmerdam heeft een eigen cultuurhistorisch onderzoeksbureau. Hij heeft zich gespecialiseerd in militair erfgoed uit de Tweede Wereldoorlog en Tachtigjarige Oorlog. ‘Zachte resten’ zoals loopgraven hebben zijn bijzondere belangstelling. Onderzoeksjournalist en fotograaf Arthur van Beveren werkte onder meer mee aan National Geographic tv-serie Nazi Megastructures en reist sinds zijn jeugd door Europa op zoek naar restanten van de Tweede Wereldoorlog.

Over Stichting Militair Erfgoed
René Vossebeld, Chris Vader en Gustaaf Boissevain, allen gedegen kenner van militair erfgoed door cultuurhistorisch onderzoek en ruime ervaring bij Defensie, willen de belangstelling voor militair erfgoed in binnen- en buitenland vergroten. Samen vormen zij het bestuur van de Stichting Militair Erfgoed (SME), die in 1999 is opgericht. Door kennisoverdracht, advisering en zelfs de aanschaf van objecten zet SME zich in voor behoud en herbestemming van militair erfgoed uit de 19e en 20e eeuw. Bij voorkeur in samenwerking met initiators van vergelijkbare projecten. Het gaat niet alleen om forten, verdedigingswerken en onderkomens uit de Koude Oorlog, ook kazernes en vliegvelden horen erbij. Een wandelgids past goed binnen de doelstellingen van de stichting. Enthousiast over deze initiatieven heeft SME opdracht gegeven om deze uit te werken. De publicatie is mede tot stand gekomen met bijdragen van: Provincie Zuid-Holland Erfgoedtafel Zuid-Holland, Prins Bernard Cultuurfonds.

De gids ‘Wandelen langs de Atlantikwall in Zuid Holland’ is voor € 14,95 onder andere te koop bij VVV Hoek van Holland. Kijk voor meer informatie op www.atlantikwallroute.com

flyer wandelgids atlantiwallroute-hvh